انواع صاعقه گیر

صاعقه‌گیر یا برق‌گیر (Lightning Arrester) یک دستگاه حفاظتی است که برای محافظت از سازه‌ها، تجهیزات الکتریکی و سیستم‌های قدرت در برابر آسیب‌های ناشی از صاعقه یا افزایش ناگهانی ولتاژ به کار می‌رود. این دستگاه وظیفه دارد تا مسیر ایمن و کم‌مقاومتی را برای هدایت جریان الکتریکی ناشی از صاعقه به زمین فراهم کند، به‌طوری‌که از برخورد مستقیم صاعقه به تجهیزات حساس جلوگیری کرده و از خسارت‌های ناشی از آن جلوگیری کند.

نحوه عملکرد صاعقه گیر (ارستر) :

گاهی اوقات وجود ضخامت بالا در وضعیت جوی متلاطم موجب ایجاد دمای تا ۶۵ – درجه ی سانتی گراد می شود. همچنین سرعت حرکت بالای ابر و دمای یاد شده باعث ایجاد کریستال های یخ در لایه بالایی ابر و ذرات ریز آب در لایه های پایین گشته و در اثر سرعت ابر، این دو لایه باردار می گردند، به نحوی که کریستال های یخ بار مثبت و ذرات آب، بار منفی به خود می گیرند.

در این میانه لایه ی نسبتاً خنثی (از جنس هوای خشک یا مرطوب) با قطر یک تا ۲ کیلومتر، نقش یک جداکننده را در این سیستم اجرا می کند (مانند خازن با دو صفحه باردار و عایق در میان که هر چقدر نقش این جداکننده پر رنگ تر باشد، ظرفیت خازن افزایش می یابد.)

در وضعیت عادی اتمسفر زمین بار (الکتریسته ساکن) حدود ۱۰۰ ولت بر متر (ارتفاع) را دارا است. در هنگامی که این سیستم ابر به وجود آمد، بار ساکن اتمسفر زمین افزایش می یابد و به ۱۵ تا ۲۰ کیلوولت بر متر می رسد. همچنین حرکت ابر باردار باعث حرکت بار مثبت زمین می گردد. این انتقال بار تا آن جا ادامه پیدا می کند که شدت بار در اتمسفر بین ۱۵ تا ۲۰ کیلو ولت بر متر برسد. در این حالت به شدت احتمال تخلیه بین دو بار مثبت ابر و منفی زمین افزایش می یابد. تا این که در محلی با شرایط بهتر (فاصله ی کم تر یا شدت بار بیش تر) تخلیه ی الکتریکی انجام می پذیرد در این حالت بار منفی ابر به سمت بار مثبت زمین انتقال یافته در سطح زمینه یا هادی که به زمین متصل است، تخلیه انجام می پذیرد

قاعده ی کلی در برق گیر ها آن است که بالاترین نقطه ی هرهادی یا برق گیر شاخکی ، بیش ترین احتمال اصابت صاعقه را دارد. بر طبق سفارش استاندارد، سر برقگیر (ارستر) باید حداقل ۲ متر از تمام نقاط ساختمان (پشت بام، تجهیزات فلزی و جانبی) بلندتر باشد. در این حالت بهتر است برق گیر در بالاترین نقطه ی ساختمان نصب گردد. همچنین محل صاعقه گیر با توجه به تجهیزات جانبی و فواصل مجاز از بدنه های فلزی انتخاب می شود.

همچنین قابل ذکر است که جهت افزایش طول صاعقه گیر ، استفاده از میله ی واسطه با جنس مخصوص لازم و ضروری می باشد.

صاعقه گیر ها به صورت زیر هم دسته بندی می شوند :

• صاعقه گیر ساختمان
• صاعقه گیر الکترونیکی ESE
• صاعقه گیر raiden

انواع صاعقه گیر ( سرج ارستر ) :

میله های ساده فرانکلینی : اولین واحد جذب که توسط فرانکلین پیشنهاد گردید، میله های ساده بودند که ضربه مستقیم صاعقه به اندازه طول میله ها، دور از ساختمان اتفاق می افتاد و شعاع حفاظتی این صاعقه گیرهای ساده در کلاس های حفاظتی براساس تئوری زاویه محاسبه می گردید.

قفس فارادی : با گسترش ابعاد ساختمانها و با توجه به محدودیت های میله ساده ، قفس فارادی (Faraday Cage) جایگزین میله های ساده فرانکلینی شد، امروزه نیز اکثر استانداردهای جهانی استفاده از قفس فارادی را بهترین روش میدانند. در این روش سعی می شود ساختمان را در قفسی از هادیهای مسی یا فولادی محصور نمود.

صاعقه گیرهای یونیزه کننده هوا : طراحی و نصب این صاعقه گیر های براساس استاندارد NFC ۱۷-۱۰۲ انجام می گیرد ریشه این استاندارد نیز همان تئوری گوی غلطان است که در تمامی استاندارد ها از آن استفاده شده است . NFC ۱۷-۱۰۲ با وارد کردن پارامتر ΔL‌ در فرمول محاسبات، شعاع پوشش افزایش یافته صاعقه گیر را محاسبه می کند .

صاعقه گیر پس از نصب روی ساختمان، می بایست به وسیله هادیهای میانی Down Conductor از طریق سیم مسی بدون روکش به سیستم زمین متصل گردد.

مقاومت الکترود زمین صاعقه گیر می بایست زیر ۱۰ اهم باشد و پس از اجرا به شبکه هم بتانسیل کل سایت متصل شود .

در اجرای الکترود زمین هر صاعقه گیر می بایست از اقلامی چون صفحه های مسی، مواد کاهنده مقاومت ، اتصالات جوش انفجاری استفاده نمود.

صاعقه گیر الکترونیکی:

درست قبل از وقوع صاعقه بطور طبیعی محتوی الکتریکی اتمسفر بطور ناگهانی افزایش می یابد. این تغییر وضعیت توسط واحد جرقه زن حس و کنترل می شود صاعقه گیرهای الکترونیکی انرژی موجود در هوای متلاطم پیش از طوفان را (که حدود چندین هزار ولت بر هر متر است) جذب و در واحدهای جرقه زن ذخیره می نماید و در نهایت واحد جرقه زن با تخلیه بار الکتریکی خازنها بین الکترودهای فوقانی و الکترود مرکزی اش هوای اطراف را یونیزه می نماید.

از توضیحات فوق الذکر نتیجه می شود که در ساختمان هایی که در معرض صاعقه شدید قرار دارند ، نیاز به وجود صاعقه گیر یا ارستر می باشد.

پیمان الکتریک قادر به تامین انواع صاعقه گیر (سرج ارستر) می باشد.

برای اطلاع از مشخصات فنی و دریافت کاتالوگ اینجا کلیک نمایید.

همچنین جهت دسترسی آسان به مقالات صاعقه گیر ، روی لینک های زیر کلیک کنید.

نصب کانتر صاعقه گیر
سرج ارستر (صاعقه گیر) چیست؟
صاعقه گیر ellips